أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
448
قانون ( فارسى )
مىآميزند ؛ مانند پوست بيخ مهرگياه ، بنگ ، خشخاش ، و گاهى پوشندهها و چسبانهاى از قبيل : صمغ عربى ، پوستهء كندر ، گل شاموس ، تباشير ، بزر بارهنگ ، لعاب اسفرزه ، بزر خرفه ، لعاب بهدانه با آنها به كار مىروند . اگر خون تفكردنى از ورم تراوش كرده است علاجش : 1 - رگ زدن . 2 - پاكسازى ورم از تراوشيها . 3 - بعد از رگ زدن و پاكسازى كوشش كن كه ورم را پخته گردانى و برانى ! نكند داروهاى گيرنده در معالجهء چنين حالتى به كار برى كه خطر بزرگ در پى دارد ، بايد طرز معالجهء ذات الكبد را در پيش گيرى . اگر خون تفكردنى از نتيجهء خوره است ، به زحمت چاره مىشود و تقريبا بايد از مداوايش نوميد شد . زيرا حالت خوره بر طرف نمىشود و خورهزده جوش نمىخورد مگر اينكه سوء مزاج به كلّى بر طرف گردد و اين بر طرف كردن و برداشتن سوء مزاج مدّت زياد مىخواهد كه در اين مدت ممكن است قرحه سخت گردد يا بگندد . ليكن اگر بتوانى كارى كنى كه خوره محكم نشود به نفع بيمار است ، بهطورى كه خلط گرم را بيرون برانى . و شايد بتوانى مادهء صفرايى و مادهء غليظ را هر دو باهم اسهال دهى كه براى اين منظور قرص ساخته از قارچ چمنى خوب است . اگر نياز به داروى قوىتر بود ، دوا را قوىتر كن و كارى كن كه به هر وسيله باشد غلغلك دادن سرفه آرامش يابد كه اگر داروى « بزرها » را به كار ببرى ممكن است فايدهء زياد بينى . خلاصه و روىهمرفته علاج اينگونه از بيماران : 1 - پاكسازى كردن است ، پاكسازى وسيلهء رگ زدن يا غير رگ زدن . 2 - تغذيه از غذاهاى خوب كيموس . اگر خون از راه دهان برآمده در نتيجهء خوره است ، داروهاى زير استعمال شود : 1 - لبانه . 2 - مرّ . 3 - بارهنگ بزرگ . 4 - بزر خرفه . 5 - بيخ خطمى . 6 - قرص كوكب كه يكدوم آن افيون باشد . 7 - داروهاى تركيبى ، مانند : « داروى پولس » كه آن را در كتاب اقرابادين ذكر خواهيم كرد . 8 - داروهاى تركيبى كه در اين حالت نفع رسانند عبارتند از داروهايى كه شادنه ، خون سياوشان ، كهربا ، سندروس ، گل مهرزده ، در آنها باشند . 9 - داروهايى كه خاصيت خشكاندن ، پوشندگى ، و جوشدهندگى داشته باشند بهطور عموم